Lokalne dziedzictwo kulinarne jako łącznik między człowiekiem i przyrodą w kontekście koncepcji systemu społeczno-ekologicznego
Lokalne dziedzictwo kulinarne to nie tylko ważne zagadnienie naukowe, ale też gorący wątek publicznej debaty nad zmianami środowiska przyrodniczego, rozwojem zrównoważonym i bezpieczeństwem żywnościowym. Chcemy zrozumieć, w jaki sposób poprzez lokalne dziedzictwo kulinarne kształtują się relacje ludzi z przyrodą; dwóch równorzędnych części systemu społeczno-ekologicznego.
Odpowiemy na następujące pytania:
- W jaki sposób literatura naukowa definiuje, rozumie i aplikuje pojęcie „żywność lokalna”?
- Gdzie w Polsce znajdują się skupiska produkcji żywności lokalnej? Czy ich istnienie wynika z lokalnych warunków przyrodniczych, ekonomicznych i społecznych?
- Jakie są powiązania między lokalną żywnością a środowiskiem przyrodniczym miejsca, gdzie powstaje?
- W jakim stopniu żywność nazywana „lokalną” jest produkowana lokalnie i co w rzeczywistości oznacza „lokalność” jedzenia?
- Jakie synergie i konieczne kompromisy zachodzą między środowiskiem przyrodniczym, żywnością oraz jej producentami i konsumentami? Co wspiera lokalnych aktorów w budowie efektywnych oraz zrównoważonych łańcuchów dostaw żywności lokalnej? Z jakimi kompromisami muszą sobie radzić w celu polepszenia funkcjonowania tych sieci?
Żywność lokalna ma wiele odniesień do zrównoważonego rozwoju, zarówno w zakresie produkcji jak i konsumpcji. Sposób, w jaki lokalna żywność jest dostarczana konsumentom jest istotny z kilku powodów. Lokalna produkcja żywności może wspierać ochronę krajobrazu i zachowanie tradycji kulinarnych oraz dostarczać korzyści ekonomicznych, a tym samym przekładać się na jakość życia. Pożywienie jest ściśle związane zarówno z dziedzictwem kulturowym miejsca oraz jego czasowo-przestrzennym wymiarem, jak i ze środowiskiem przyrodniczym. Można je zatem traktować jako platformę, na której człowiek spotyka się i wchodzi w interakcje z przyrodą.
W tym projekcie opracujemy mapę polskiego dziedzictwa kulinarnego. Zanalizujemy, jakie czynniki przyrodnicze, ekonomiczne i społeczne decydują o przestrzennym zróżnicowaniu badanego zjawiska. Nasze badania będziemy prowadzić zarówno w skali przeglądowej (obszar Polski) jak i szczegółowej (trzy studia przypadków).